Tunus'ta devrim sonrası eğitim sorunları katlanarak devam ediyor
Tunus’lu öğrencilerin sokak gösterilerinin üzerinden tam üç yıl geçti. Öğrenciler siyasi değişimin yanında eğitim sisteminde iyileşmenin de yaşanmasını umuyordu. Okuma-yazma ve düşük başarı oranlarının yanı sıra araştırmacılara verilen desteğin yetersizliği gibi ana sorunlar ne ölçüde devam ediyor?
Devrim sonrası okulu terk etme fenomeni artış gösteriyor
Okula gitmeyen bir gencin ne kadar başarılı olduğunu ölçebilmek, hiç şüphesiz ki, imkansız görünüyor. Devrimden sonra Tunus’ta okulu terk etme oranı yükseldi. Eğitimcilerin ana problemi, öğrencileri okuldan uzaklaştıran nedenler ve onları tekrar nasıl sisteme dahil edebilecekleri.
Resmi rakamlara göre 2012 yılında yaklaşık 100 bin öğrenci okulu bırakma kararı aldı. Bu rakam önceki yıllara oranla yüzde 30’luk bir artışa denk geliyor. Ekonomik sorunların artması, birçok ailenin okul masraflarını ödeyemez hale gelmesi ve sokak gösterilerinde eğitime ara veren öğrencilerin okula uyum sağlayamaması, bu problemin nedenleri arasında yer alıyor. Eğitimciler ise sorunun ciddiyetine karşı yeni bir eğitim reformundan yana örüş bildiriyor.
Eğitimci Noura Bin Adda:
“Sistemin tüm yapısı çürümeye doğru gidiyor. Sistemin içindeki eğitimciler, yöneticiler, aileler ve tabii ki en önemli sorumlu devlet… Tamamı... Herkesin kendini kaybettiği bir dönemden geçiyoruz. Gençler devrim gösterilerinde kayboldu. Aileler ise zaten aşırı pasifler. Bütün sistemin yeniden gözden geçirilmesi gerekiyor. Umut ediyorum ki hükümetin gelecek reformları arasında eğitim sistemi de yer alır. Ve tamamen ciddi ve radikal bir şekilde yeniden yapılanmaya gidilir.”
Eğitim sendikası üyesi Najib Sellami ise durumun tehlikeli boyutunu işaret ediyor:
“En sonunda öğrenciler, kendilerini sokaklarda avare avare gezerken buluyorlar. Sokaklar ise tehlikelerle dolu. Şimdi Suriye’de cihat fenomeni çıktı. Bunun yanında uyuşturucu kullanımı, ahlaki çöküntü ve işsizlik. İşsiz, eğitim almamış ve geleceği olmayan genç her türlü kötülüğe açık oluyor.”
Hayet Omri: Yokluklara karşı mücadeleden yılmayan bir bilim kadını
Ulusal düzeyde doğru ve geniş çaplı bir reform için gerekli olan en önemli malzeme, tabii ki fonlardır. Bireysel olarak ise Tunuslu Hayet Omri en basit malzemelerle tek başına neler yapılabileceğini dünyaya gösterdi. Bu bilim kadını, üniversitenin laboratuvarından kendi evindeki küçük çalışma atölyesine kadar tüm varını ve yoğunu bilimsel araştırmalara adıyor. Uygulamalı kimyada doktorası sahibi Hayet, 2008 yılında Avrupa Birliği’nin Akdeniz bilim araştırmaları ödülünde dereceye girerek çalışmalarını uluslararası alana taşır. Sonra 2012-2013 uluslararası mucit olimpiyatlarında altın madalya kazanır.
Hayet Omri:
“27 ya da 28 yaşındaki bir araştırmacı ailesinden para talep etmek zorunda kalıyor. Bu ağır bir yük. Ne Yüksek Öğrenim Bakanlığı, ne de hükümet destek sağlıyor. Hatta burs verilse bile miktarın düşük olması sebebiyle bir işe yaramıyor.”
“Araştırmacıların oranı bazı alanlarda oldukça yüksek. Yüksek bir ilgi var. Fakat araştırmalarını tamamlayabilmeleri için Tunus’un yanında farklı bir ülkeden daha yardım almaları gerekiyor. Çünkü burada malzeme yetersizliği sıkıntısı var. Yeni, gelişmiş araştırma ekipmanları Tunus’ta bulunmuyor.”
“Arap dünyasındaki her bilim gönüllüsü gibi ben de, kırmızı çizgilerle karşılaştım. Özellikle kimya alanında bu sınırlamalar çok açık. Mesela devrimden önce uranyum üzerine araştırma yapmamız kesinlikle yasaktı. Uranyum maddesini inceleyemiyorduk. Hatta yan madde olarak deneylerimize dahil edemiyorduk.
Ulusal Tunuslu Kadınlar Birliği cinsiyetler arasındaki eşitsizliği azaltmaya çalışıyor
Tunuslu birçok kadın modern Tunus’un kurucusu Başkan Habib Bourguiba’yı gururla anıyor. 1956 yılında Başkan Bourguiba Tunuslu kadınların haklarına iyileştirmeler getirdi. Poligami yasaklandı, yüksek öğrenimin yolu açıldı, eşit boşanma hakkı ve kürtaj yasal hale getirildi. Fakat cinsiyetler arasındaki eşitliğin sağlanması hala ülkenin en büyük sorunu olmaya devam ediyor.
Resmi rakamlara göre ülkede okuma yazma bilmeyenlerin oranı yüzde 25 ve bu oranın neredeyse tamamı kadınlardan oluşuyor. Ülkenin en köklü kadın hakları örgütü Ulusal Tunuslu Kadınlar Birliği devletle ortaklaşa geliştirdiği projelerle cehalete karşı mücadele ediyor.
Birlik, kadınları kırsal alanlardaki tutucu zihniyete karşı mücadeleye çağırıyor. Birçok yoksul aile geçim sıkıntısı nedeniyle sadece erkek çocukları eğitirken kız çocukları, geri planda kalmış olmanın acısını çekiyor. Birlik, ülkenin dört bir yanındaki okuma yazma sınıfları ile kadınlara yeni bir başlangıç yapma şansı verirken; uygulamalı kurslarla iş dünyasına atılmalarına ön ayak oluyor.
Devrim sonrası okulu terk etme fenomeni artış gösteriyor
Okula gitmeyen bir gencin ne kadar başarılı olduğunu ölçebilmek, hiç şüphesiz ki, imkansız görünüyor. Devrimden sonra Tunus’ta okulu terk etme oranı yükseldi. Eğitimcilerin ana problemi, öğrencileri okuldan uzaklaştıran nedenler ve onları tekrar nasıl sisteme dahil edebilecekleri.
Resmi rakamlara göre 2012 yılında yaklaşık 100 bin öğrenci okulu bırakma kararı aldı. Bu rakam önceki yıllara oranla yüzde 30’luk bir artışa denk geliyor. Ekonomik sorunların artması, birçok ailenin okul masraflarını ödeyemez hale gelmesi ve sokak gösterilerinde eğitime ara veren öğrencilerin okula uyum sağlayamaması, bu problemin nedenleri arasında yer alıyor. Eğitimciler ise sorunun ciddiyetine karşı yeni bir eğitim reformundan yana örüş bildiriyor.
Eğitimci Noura Bin Adda:
“Sistemin tüm yapısı çürümeye doğru gidiyor. Sistemin içindeki eğitimciler, yöneticiler, aileler ve tabii ki en önemli sorumlu devlet… Tamamı... Herkesin kendini kaybettiği bir dönemden geçiyoruz. Gençler devrim gösterilerinde kayboldu. Aileler ise zaten aşırı pasifler. Bütün sistemin yeniden gözden geçirilmesi gerekiyor. Umut ediyorum ki hükümetin gelecek reformları arasında eğitim sistemi de yer alır. Ve tamamen ciddi ve radikal bir şekilde yeniden yapılanmaya gidilir.”
Eğitim sendikası üyesi Najib Sellami ise durumun tehlikeli boyutunu işaret ediyor:
“En sonunda öğrenciler, kendilerini sokaklarda avare avare gezerken buluyorlar. Sokaklar ise tehlikelerle dolu. Şimdi Suriye’de cihat fenomeni çıktı. Bunun yanında uyuşturucu kullanımı, ahlaki çöküntü ve işsizlik. İşsiz, eğitim almamış ve geleceği olmayan genç her türlü kötülüğe açık oluyor.”
Hayet Omri: Yokluklara karşı mücadeleden yılmayan bir bilim kadını
Ulusal düzeyde doğru ve geniş çaplı bir reform için gerekli olan en önemli malzeme, tabii ki fonlardır. Bireysel olarak ise Tunuslu Hayet Omri en basit malzemelerle tek başına neler yapılabileceğini dünyaya gösterdi. Bu bilim kadını, üniversitenin laboratuvarından kendi evindeki küçük çalışma atölyesine kadar tüm varını ve yoğunu bilimsel araştırmalara adıyor. Uygulamalı kimyada doktorası sahibi Hayet, 2008 yılında Avrupa Birliği’nin Akdeniz bilim araştırmaları ödülünde dereceye girerek çalışmalarını uluslararası alana taşır. Sonra 2012-2013 uluslararası mucit olimpiyatlarında altın madalya kazanır.
Hayet Omri:
“27 ya da 28 yaşındaki bir araştırmacı ailesinden para talep etmek zorunda kalıyor. Bu ağır bir yük. Ne Yüksek Öğrenim Bakanlığı, ne de hükümet destek sağlıyor. Hatta burs verilse bile miktarın düşük olması sebebiyle bir işe yaramıyor.”
“Araştırmacıların oranı bazı alanlarda oldukça yüksek. Yüksek bir ilgi var. Fakat araştırmalarını tamamlayabilmeleri için Tunus’un yanında farklı bir ülkeden daha yardım almaları gerekiyor. Çünkü burada malzeme yetersizliği sıkıntısı var. Yeni, gelişmiş araştırma ekipmanları Tunus’ta bulunmuyor.”
“Arap dünyasındaki her bilim gönüllüsü gibi ben de, kırmızı çizgilerle karşılaştım. Özellikle kimya alanında bu sınırlamalar çok açık. Mesela devrimden önce uranyum üzerine araştırma yapmamız kesinlikle yasaktı. Uranyum maddesini inceleyemiyorduk. Hatta yan madde olarak deneylerimize dahil edemiyorduk.
Ulusal Tunuslu Kadınlar Birliği cinsiyetler arasındaki eşitsizliği azaltmaya çalışıyor
Tunuslu birçok kadın modern Tunus’un kurucusu Başkan Habib Bourguiba’yı gururla anıyor. 1956 yılında Başkan Bourguiba Tunuslu kadınların haklarına iyileştirmeler getirdi. Poligami yasaklandı, yüksek öğrenimin yolu açıldı, eşit boşanma hakkı ve kürtaj yasal hale getirildi. Fakat cinsiyetler arasındaki eşitliğin sağlanması hala ülkenin en büyük sorunu olmaya devam ediyor.
Resmi rakamlara göre ülkede okuma yazma bilmeyenlerin oranı yüzde 25 ve bu oranın neredeyse tamamı kadınlardan oluşuyor. Ülkenin en köklü kadın hakları örgütü Ulusal Tunuslu Kadınlar Birliği devletle ortaklaşa geliştirdiği projelerle cehalete karşı mücadele ediyor.
Birlik, kadınları kırsal alanlardaki tutucu zihniyete karşı mücadeleye çağırıyor. Birçok yoksul aile geçim sıkıntısı nedeniyle sadece erkek çocukları eğitirken kız çocukları, geri planda kalmış olmanın acısını çekiyor. Birlik, ülkenin dört bir yanındaki okuma yazma sınıfları ile kadınlara yeni bir başlangıç yapma şansı verirken; uygulamalı kurslarla iş dünyasına atılmalarına ön ayak oluyor.