T24 yazarı Prof. Dr. Ayşe Naz Bulamur ile T24 editörü Hazal Sipahi’nin dizi ve film gibi yapımları tartıştığı Ekran Aşkına’nın bu bölümünde, kadın cinayetlerini konu alan Mezarlık dizisi mercek altında.
Başkomiser Önem, kadın cinayetlerine odaklanan özel bir birimin başına geçer. Her bölümde farklı bir kadın cinayetini çözerken, hem erkek egemen adalet sistemine hem de polis teşkilatının iç dinamiklerine karşı mücadele eder.
Kadınların öldürüldüğü bir dünyada, adaleti kim temsil ediyor?
Dizi erkek egemen düzenle hesaplaşıyor mu, yoksa onu temize mi çekiyor?
Kadın karakterlerin öfkesi ve gücü gerçekten alan bulabiliyor mu?
Mezarlık, sistemin kendisini ne kadar sorguluyor?
Dizi, yalnızca kadın cinayetlerini mi konu alıyor,
Başkomiser Önem, kadın cinayetlerine odaklanan özel bir birimin başına geçer. Her bölümde farklı bir kadın cinayetini çözerken, hem erkek egemen adalet sistemine hem de polis teşkilatının iç dinamiklerine karşı mücadele eder.
Kadınların öldürüldüğü bir dünyada, adaleti kim temsil ediyor?
Dizi erkek egemen düzenle hesaplaşıyor mu, yoksa onu temize mi çekiyor?
Kadın karakterlerin öfkesi ve gücü gerçekten alan bulabiliyor mu?
Mezarlık, sistemin kendisini ne kadar sorguluyor?
Dizi, yalnızca kadın cinayetlerini mi konu alıyor,
Kategori
🎥
Kısa filmDöküm
00:00T24'ün Ekran Aşkına programından herkese merhaba. Ben Ayşe Naz Bulamur.
00:14Ben Azal Sipahi. Ekran Aşkına'da bizi ekrana bağlayan dizi ve film gibi yapımları tartışıyoruz.
00:19Peki hocam bu bölümümüzde hangi yapım mercek altında?
00:22Bugün Netflix dizisi Mezarlığı tartışalım.
00:25Dedektif Önem, Fahri Meçhul kadın cinayetlerini araştırır.
00:28Bir zamanlar babasıyla polisiye film izleyen Sude ise Gerçek Canavarlar adlı bir podcast hazırlar.
00:34Mezarlık dizisinin ilk sezonu 2022 yılında yayınlanmıştı.
00:38Biz bugün Şubat sonunda yayınlanan ikinci sezonu ağırlıklı olarak konuşacağız.
00:42Ama tabii ilk sezondan da ekleyeceklerimiz olacak.
00:46O yüzden böyle kısaca bize ilk sezonda ne olduğunun öneriz ettiğini geçer misiniz hocam?
00:50İlk sezonun açılış sahnesinde özel suçlar birimine atanan Önem kadın cinayetleri üzerine bir konuşma yapar.
00:57Ve cinsiyete dayalı bir nefret suçu olduğunu ve kadınların çoğunlukla yakınları tarafından öldürüldüğünü söyler.
01:04Fakat ona verilen metni okurken yutkunur.
01:08Çünkü bu yazıda kadın cinayetlerinin ciddi bir gerileme gösterdiği yazar.
01:14Bu sırada da tabii ki konuşmayı amire devralır.
01:19Ve bu amir cinayetlerin azaldığından bahsederken de aslında ekrana yanmış bir kadın fotoğrafını görürüz.
01:26O yüzden de bu okunan metnin tamamen kurgusal olduğunu da anlarız.
01:31Gerçekte ise sadece son 20 yılda sanıyorum İstanbul Sözleşmesi'nin imzalandığı yıl olan 2011 yılında kadın cinayetlerinde bir gerileme söz konusu olmuştu.
01:41İkinci sezonumuzun ilk bölümü bir davette başlıyor.
01:45Bir yandan da sesli bir anlatımız var.
01:47Bahsetmiştiniz babasıyla polisiye izlerken annesinin köşede kitap okuduğunu söyleyen Sude.
01:54Annesinin aynı zamanda tüm polisiyelerin birbirine benzediği yorumunu yaptığını söylüyor.
02:00Bu polisiye dizisi acaba yeni bir soluk getiriyor mu?
02:04İlerleyen dakikalarda konuşacağız.
02:06Peki sizin bu podcast anlatı şeklindeki başlangıcına dair dizinin yorumunuz neler?
02:12Evet ikinci sezonun ilk bölümünde lüks bir evde davettiğiniz ve önemin kızı olan anlatıcı bir bize polisiye türünü açıklar.
02:21Mesela anlatıcı mekandan bahsederken biz villayı gezeriz ya da dedektiften bahsederken o sırada davete önem katılır.
02:30Ve anlatıcı bize polisiye türünün hep aynı şekilde işlendiğini de söyler.
02:36Kurbanların sesinin duyulmadığını söyler.
02:39Ve bu voiceover sayesinde de bizi aslında kendi kurgusunu anlatan bir metodizeye de dönüşür.
02:48Bence Sude de bu podcast serisi sayesinde bir zamanlar birlikte polisiye filmleri izlediği babasına da kendini yakın hisseder.
02:57Yani biz kadın cinayetleri izlerken bir baba kız hikayesi de izliyoruz.
03:01Evet bir de Sude nedense kadın cinayetleri podcastı yapmak için sezon boyunca bir erkeğe ihtiyaç duyar.
03:08Önce yayın partneri Can oluyor daha sonrasında Mert oluyor.
03:12Ben birazcık Sude'ye kadın cinayetleri podcastının erkek arıyla yaptırılmasını bizi de talihsiz buldum.
03:19Peki Önem Özülkü'nün mezarlık demekte ısrar ettiği özel suçlar birimi nasıl bir yer?
03:25Önem ve ekibi her sabah faili meçhul cinayetlerin dosyaları olduğu bir koridordan geçmek zorunda.
03:32Ve bu koridordan geçerken de sanki bu ölenlerin çığlıklarını duyarlar.
03:37Fakat bir sahnede Önem der ki tabi ki gerçek fiziki bir mezarlıktan bahsetmiyorum der.
03:44Yani bu açıklamaya da çok gerek yoktu aslında.
03:47Yani biz anlıyoruz bunun bir benzetme olduğunu.
03:50Peki mezarlıkta çalışan karakterlere dair neler söyleyebiliriz hocam?
03:54Önem dışındaki karakterler bana biraz karikatürüze geldi.
03:59Bu Savcı Gökhan, Müdür Haluk Berk.
04:03Bu karakterler çok tiplemeler yani davranışları çok abartılı geldi bana.
04:09Önem Özülkü'nün ismi de çok fazla manidar.
04:13Amacı, ideali peşinde koşan, çalışan bir anne.
04:17Önemli karakter de sürekli önemli mesajlar vererek izleyiciyi eğitiyor.
04:24Yani bu karakterleri bence daha iyi tanıyabilirdik.
04:27Ben ikinci sezonda Hacker Sofya'nın olmayışına sevindim.
04:31Çünkü böyle her şeye kadir, her şeyi böyle tıkır tıkır tıkır çözen anında
04:37hiçbir bu benim uzmanlık alanım değil cümlesini kuracak bir şeyle karşı karşıya gelmeyen bir hacker'ın olmayışı bana iyi geldi.
04:46Onun yerine işte mesleki gelişimine, mesleki sorgulamalarına şahit olduğumuz serini izlemek daha güzeldi bu sezonda.
04:54İlk davamızda öldürülen kişi olan Yasemin'in yazdığı hikayenin Don Quixote'la bağlantısındadır.
05:00Şimdi davetten hemen önce de 19. yüzyılda yaşamış bu İngiliz yazar Matthew Arnold'un şiirinden bir alıntı okuyoruz.
05:08Ama şiirden hemen sonra ekrana gelen ve davette bu ikram edilen Sushi ve Saloner'de belki de bu edebi alıntının da bir üstünü bozuyor.
05:18Arnold gibi bence Cervantes referansları da biraz havada kalıyor.
05:24Bu öldürülen karakter Yasemin bir blog yazarı ve Don Quixote romanı üzerinden kendi hikayesini yazıyor.
05:32Bu arada kitabının isminin aslında Don Quixote olduğunuza bize öğretiliyor.
05:37Biz de direniyoruz Don Quixote demekle.
05:41Şimdi villada çalışan Yasemin de kendisini romanda bir hizmetlinin kızı olan Marcella ile özdeşleştirmiş ve Marcella gibi o da bir anda kaderine karşı çıkmak istiyor.
05:53Ve bu yazdığı blog sayesinde de bebeğinin bu bir gizli aşkın meyvesi olmadığını ve tecavüze uğradığını da anlıyoruz.
06:03Yani hikayede de aslında gerçek hayatta da kadınların yoldaş bildikleri katil çıkıyor ve şövalyede bir tecavüzcü oluyor hikayede.
06:14Ve böylece Yasemin'in yazdığı hikayeyle de katilini yakalatıyor.
06:19Ama gene de edebiyat referansları bence daha iyi işlenebilirdi.
06:24Peki dizinin mesaj kaygısına dair neler söyleyebiliriz hocam?
06:28Dizi bir kamu spotu gibi.
06:31Yani daha ilk sahnede intihar süsüne inanılmaması gerektiğini öğreniyoruz.
06:36Ya da bu karakoldaki posterde işte herkesin polisi kendi vicdanıdır yazıyor.
06:43İşte villadaki ölüm medyada yer almıyor mesajını alıyoruz.
06:48İşte bu ülkede güçsüzlere hiçbir şey olmuyor gibi hep böyle bir sloganlar dinliyoruz sürekli.
06:55İşte yani yargı ve şahsiyet gibi hani senaryosu çok güçlü olan polisiye dizilerden sonra bu mesajlar çok slogan gibi geldi bana.
07:07Hani kadın cinayetleri çok önemli bir konu olsa da daha incelikli işlenebilir.
07:14Geçen hafta Adolescence dizisinden bahsediyorduk.
07:18Evet onda da mesajlar var.
07:20Bize bu ensel kültürünü öğretiyor ama derinliğini hiç kaybetmiyor dizi.
07:24Üçüncü ve dördüncü bölümde takip ettiğimiz cinayette ise hem sağlık çalışanlarına yönelik şiddet eleştirisi var.
07:30Devam ediyoruz yani.
07:32Hem işte sözde bilime dair, sağlık influencerlarına dair, işte holistik yaşam satıcılarına, çakma gururlarına dair bir eleştiri var.
07:40Ama spoiler olacak.
07:42Spoiler, spoiler, spoiler.
07:44Cinayet işleyen kişi Manchow-Sen by proxy sendromlu bir kadın.
07:50Umarım doğru söylemişimdir ama Gypsy Rose diye bir karakter vardı.
07:56Gerçek bir hikaye daha sonrasında True Crime dizisi de çekilmişti onun.
08:00Özellikle buradan belki izleyicilerimizle tanıdık olabilir.
08:04Gypsy Rose'un annesinde de olan bu hastalık.
08:06Yani kendini bir bakım verme rolünde hissetmek için aslında birini hasta konumuna sokmak ki kendine bir işlere vesellik katmak gibi bir şey olmuş oluyor.
08:18Ben dizide bunu yapmalarından hoşlanmadım.
08:22Çünkü hani kadın cinayetlerine dair bir şey izliyoruz.
08:24Kadın cinayetleri söz konusu olduğunda gerçekten yılda kaç kadın kadını öldürüyor.
08:30O yüzden ayıptır yani dedim.
08:32Bir böyle 5-6 tane daha var çözüyorsak bunlardan bir tanesinin failinin kadın oluşu benim hoşuma gitmedi.
08:40O yüzden böyle dikkat çekmek istediği meseleyi de birazcık harcıyormuş gibi geldi bana.
08:46Beşinci ve altıncı bölümde işlenen cinayette ise hayvan katliamı yasasına yönelik bir eleştiri söz konusu.
08:52Sizden dinleyebilir miyiz bu kısmı?
08:55Evet bir polis bir karakter bize İstanbul tarihinde köpeklerin üç kere toplatıldığını anlatıyor.
09:01Ve her defasında bir felaket yaşanmış.
09:04İşte Abdülaziz döneminde köpekleri Sivriada'ya götürdüklerinde yangın çıkmış.
09:09Üçüncü kez topladıklarında ise binlerce açlıktan ölmüş.
09:13İşte yangın çıkmış.
09:151912'de deprem olmuş.
09:18Köpeklerin ahu tuttu demişler.
09:20Ve Sivriada'nın ismi Hayırsız Oda Ada olarak kalmış.
09:25Ve dünya hayırsız bir ada diyor polis.
09:28Şimdi bu evet güzel bir mesaj ve politik gündeme de iyi bir cevap olsa da ben bu etme bulma dünyası ve karma temasını dedektif türüne de pek yakıştıramadım.
09:41Bir de bu davada avcı bir koca var.
09:45Ve bu avcı kocanın üzerine doğru düzgün gitmemek de bence çok saçma ilk başlarla.
09:50Çünkü işte spor için, hobi için canlıları öldüren biri zaten katil benim gözümde.
09:57Ne bileyim mesela köpek dövüştüren ekiple alakalı şüphecilikleri var.
10:01Ama bu bir avcı için devreye girmiyor.
10:04Ben ekipte bir vegan olsaydı bunun böyle olmayacağını düşünüyorum.
10:08Bir de dizi boyunca çok fazla grafik sahneyi izliyoruz.
10:11Bunlara dair yorumlarınız ne hocam?
10:13Yaralara ve cesetlere böyle çok yakın bir çekim var.
10:17Birinci sezonda yanmış bir kadın bedeni gördük.
10:20İkinci de kasaplağı kaplı Servet'in bir adamın kolunu kestiğini yakın çekimde görüyoruz.
10:26Yani gerçi bu sahneyi iki kere izlememize de çok gerek yoktu.
10:30Ama belki bu sahnelerde bu cinayeti sözde affettirici sebeplere de meydan okuyor.
10:38Hani böyle şiddet, namustu, aşktı, alkollüydüm gibi bahanelerle de örtülmüyor.
10:47Peki adalet kavramı dizide nasıl sorgulanıyor dersiniz?
10:51Şimdi bu dizide de hani birçok polisiye dizisinde de suçlular yakalanıyor.
10:57Ve böylece sanki biraz böyle adaletli bir toplum sanrısı da yaratılmış oluyor böylece.
11:03Hani bilim en çetrefilli cinayet davalarını çözer.
11:08Hani öneme güvenirken aslında adalete de biraz güveniyoruz.
11:12Yani dedektif türü bu yüzden de pozitivistir.
11:15Ama öte yandan dizide adalet de gene sorgulanıyor.
11:19Çünkü bu cinayet bürodaki lamba çalışmıyor.
11:23Yani düzen bozuk.
11:25Ve bir yandan da sanki adalet sistemine de kadınlar yakıştırılmıyor.
11:29Çünkü daha birinci sezonda müdür öneme diyor ki,
11:33hani bu birimi kurmak getirin yeterince zorken ben risk alıp seni de başına getirdim diyor.
11:39Hani senin için bir iyilik yaptım kadın olarak seni buralara getirdim diyor.
11:43Yani sanki adaleti hep erkekler sağlıyor gibi.
11:47Evet ve 7. ve 8. bölümde de tekrardan Söğüt'e mikrofon başında.
11:53Bu defa cinayeti kurbanın gözünden anlatacağını söylüyor.
11:56Peki kurbanın gözünden anlatma fikri nasıl işlenmiş? Başarılı olmuş mu?
12:01Ben ilk bu villada öldürülen Yasemin'in yazdığı blog sayesinde katil bulundu.
12:08Hani bu bir şövalyeyi katile dönüştürdüğü hikayeyle olayı aslında çözdük.
12:14Ve bu sırada biraz da olayı kadının gözünden de izlemiş olduk.
12:19Ama gene de bu podcast hani gerçek canavarlar daha çok katillerin üzerinde duruyor.
12:25Yani kurbanların değil.
12:26Ve en son bu avukat Seher'in cinayetini izliyoruz.
12:30Yani burada Seher ön planda olsa da aslında podcast hazırlayan Sude.
12:36Buradaki Seher ailesiyle beraber bir mezuniyet yemeği yapıyor, kutlama yapıyor.
12:42Ama gene de biz Seher'in gözünden değil anlatıcının gözünden izliyoruz diye hatırlıyorum.
12:47Evet Komiser Hasan'ın kızı Seher'in cinayeti de çözüldüğünde önlemin bir katarsizini izliyoruz dizinin sonunda.
12:55Ve her zaferin iyi hissettirmediğini.
12:58Eda'ya da bir kapanışı var dizinin bu kısmı.
13:01Yani her zaferin iyi hissettirmeyi çünkü sonuçta kadın cinayeti var onu çözdün diye.
13:06Hani ödül aldın gibi cinayetler olduğu için cinayet var ama orada bir şey olmuş oluyor.
13:11O yüzden buna dahi kapanışı sevdim.
13:13Ama İnsan İnsan şarkısının bu dizide de tekrardan kullanılmasını hiç sevmedim.
13:19Bu Aydelik Köy'ün Kavardası isimli ekşi sözlük yazarı şöyle demiş.
13:23Fazla Sayın İnsan İnsan adlı bestesinin finalde sifon olarak kullanıldığı dizi demiş.
13:28Bence de gerçekten yet o artık bu şarkıyı kullanmayın.
13:31Siz kapanışa dair neler düşündünüz hocam?
13:34Şimdi o evet Seher'in mezarını kazma katiline bu makine maalesef yine bir acıyı beraberinde getirdi.
13:42Yani aslında tam olarak katarsiz yok bence.
13:46Çünkü herhangi bir rahatlama yok.
13:49Yani o acı zinciri devam ediyor.
13:52Ama gene de bu final sahnesinde ağlayan ve sürekli sigara içen karakterler beni pek etkilemedi.
13:59Sadece final sahnesinde bu Cinayet Büro'daki yanıp sönen bozuk lambayı sevdim.
14:04O bozuk düzeni simgelediği için.
14:07Hani katil bulunsa da adaletsizlik devam ediyor.
14:15Peki hocam Mezarlık neden izlenir?
14:17Belki birce Akalay hayranları izleyebilir.
14:20Ben de Aşk İzlememeyi güzel buldum.
14:23Herhangi bir polisin arasında dedikleri arasında bir şeylerin arasında bir aşk izlemiyoruz.
14:28Bir de Önem kızı Sude'yi evde şarap içerken buluyor.
14:32Daha sonrasında kendine de bir kadeh koyuyor.
14:34Sonra Sezen Aksu açıp beraber söylüyorlar.
14:37Bu sahneyi sevdim.
14:38Benim de böyle sahnelerim var annemle.
14:41Peki neden izlenmez dersiniz?
14:43Yani mesaj kaygısı ön plana çıksa için dizi akmıyor maalesef.
14:48Yani belki Sude'nin hazırladığı podcast daha ön planda olsaydı.
14:52Ya da anne ve kızın anlatıları farklılaşsaydı.
14:55Belki daha derin bir dizi izlerdik.
14:57Ben de baştaki podcastın yaptığı o iddianın diziye yansımadığını düşündüm.
15:03Yani yeni bir soluk getirmiyor polisi türüne.
15:06Ve umarım Sude de Gerçek Canavarlar podcastını tek başına yapmaya devam eder.
15:11İlla biri lazımsa kapı gibi anasını var önemi alsın yanına diye düşünüyorum.
15:15Serdar Polis'in o harbi adam tripleri beni çok çok baydı.
15:22Bir de yani polis eleştirisi baya az geldi.
15:27Övgüsü ise fazla geldi günün sonunda.
15:30O yüzden de kopagandası bol bir dizi olarak da buldum.
15:34Kopaganda da hani polis hakkında kamuoyunun fikrini şekillendirmek için yapılan propaganda ediniyor.
15:42Body Şiddet'in de konuştuğumuz bu günlerde buna da dikkat çekmek istedim.
15:46Peki bir sonraki Ekan Aşkına da tekrar görüşmek üzere.
15:50Hoşçakalın.