Video Haber | 25 Yıllık Acı: GÖLCÜK DEPREMİ
Tam 25 yıl önce 7,4 büyüklüğündeki deprem binlerce kişiyi betona gömdü. Gölcük depreminde resmi kayıtlara göre 18 binden fazla kişi yaşamını yitirdi. Başta Kocaeli olmak üzere, çevre kentlerde yapılar yerle bir oldu. Yüzlerce kişiyi yarım bırakan depremde ne oldu? Sonrasında neler yaşandı? Detaylar haberimizde…
Transcript
00:00İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:30Milyonların aklına kazınan, insanın boğazını düğünleyen, gözlerini dolduran bir soru.
00:35Kural tanımazlık ve para kazanma hırsı bir gecede masum insanlara sevdiklerini alıp götürdü.
00:41Depremin yıktığı Marmara'da yıllar geçse de yüreklere düşen kor halen ilk günkü gibi.
01:001899 yılının sarı sıcak yaz günlerinden biriydi.
01:03Takvimler 17 Ağustos'u gösteriyordu.
01:05Herkes uykudaydı.
01:07Sanki yıldızlar daha aşağıda, gökyüzü yere yakındı.
01:10Havadaki kasvet sanki birazdan olacakları bilirmiş gibi gözüne uyku girmeyen birkaç kişiyi rahatsız ediyordu.
01:25Yaklaşan felaketin ilk habercisi Gebze'deki bir fabrikanın kamerasına takıldı.
01:29Yer altından yükselen uğultuyu önce bir köpek hissetti.
01:35Akrep ve Yelkovan saat 03.02'de buluştuğunda aklın almadığı bir uğultu, ardından da kimsenin hazır olmadığı bir sarsıntı başladı.
01:43Tam 45 saniye sürdü.
01:50Merkez üstü Kocaeli'nin Gölcük ilçesi olan sarsıntıyı hisseden herkes, yıkılan, çöken duvarların ardında sevdiklerinin yüzünü gördü.
01:58Binlerce kişinin son gördüğü yıkılan duvarlar oldu.
02:01Kimi günlerce kaldığı enkazdan mucize eseri çıktı.
02:14Saatler gibi gelen o sarsıntı bittiğinde tüm Marmara canavriyle attı kendini sokağa ama dışarıda artık tanıyamadıkları bir dünya vardı.
02:28İlk anda canını kurtaran başkasının yardımına koştu ama gecenin karanlığında ne olduğunu anlamak çok zordu.
02:36Altyapı, elektrik, su bir bir kesildi. Marmara bölgesi sanki hayattan kopmuş gibiydi.
02:42Zifiri karanlıkta arama kurtarma çalışmaları başladı.
02:457,4 büyüklüğündeki depremde 120 kilometrelik bir fay hattı tamamen kırılmıştı.
02:58Sarsıntı sadece Kocieli'nde değil Ankara'dan İzmir'e kadar geniş bir bölgede hissedildi.
03:04Ama kimse hasarın böylesine büyük olduğunu tahmin etmiyordu.
03:08Radyo ve televizyonlardan haberi alanlar bir bir koştu deprem bölgesine.
03:20İlk andan itibaren tüm Marmara'da zamanla yarış başladı.
03:23Kızılay, jandarma, akut, kurtarma ve sağlık ekiplerinin gönüllerin sayısı saatler geçtikçe arttı.
03:29Enkaz altında binlerce kişi vardı.
03:49Sabah olduğundaysa bambaşka bir Türkiye vardı.
03:53Birçok yerle telefon bağlantısı kolay kurulamadığı için, bazı yerlerle hiç kurulamadığı için henüz yeterince ayrıntılı bilgi alabilmiş durumda değiliz.
04:09Fakat depremin özellikle Kocieli ve Sakarya'da yoğunlaştığı İstanbul'da büyük ölçüde etkili olduğu anlaşılıyor.
04:16Hastaneler yarınlarla dolup taşarken caddeler, sokaklar her yer revire dönüştürüldü.
04:26Kendi yaşamını yitirenlerin sayısı giderek artınca vurgularda da evlerde de yer kalmadı.
04:35Seni savunma hizmetlerimiz aksamıştır.
04:38Kurtarma işlerimiz yetersiz kalmıştır.
04:41Müteahhitlerimiz malzemeden çalmıştır.
04:46İmar düzenimiz laçkadır.
04:48Hepsinde gerçek payı var.
04:51Kısa zamanda bu yarala sarılması mümkün değildir.
04:56Depremin ardından yüzlerce atçı sarsıntı oldu.
04:59Yurdun dört bir köşesinden gelen kurtarma ekiplerinin çalışmaları günlerce sürdü.
05:04İngiltere, Yunanistan, Amerika Birleşik Devletleri ve Japonya başlığı olmak üzere çok sayıda ülkeden yardım görevlisi geldi.
05:17Kocaeli başlığı olmak üzere Sakarya, Yalova ve İstanbul büyük hasar aldı.
05:23Resmi bilgilere göre depremde 18 bin 373 kişi öldü.
05:2723 bin 781 kişi yaralandı.
05:30505 kişi sakat kaldı.
05:38365 bin yapı hasar gördü.
05:40Binlerce kişi evsiz kaldı.
05:42Binlerce kişi evsiz kaldı.
05:44Enkazdan yaklaşık 50 bin kişi kurtarıldı.
05:47Kimi dakikalar, kimi günler sonra.
05:54Depremde birçok kare yolu kullanılamaz hale geldi.
05:57Köprüler, kamu binaları yıkıldı.
05:59Gölcük Donanma Komutanlığı'nda Deniz Harp Komutanı Tümamiral Orhan Aydın 182 kişi enkaz altında hayatını kaybetti.
06:06Karargah çöktü.
06:13Depremin ardından 170 kamu görevlisi hakkında görevi ihmal suçlamasıyla dava açıldı.
06:19Bu kişilerin bazıları görevden uzaklaştırılırken bazı davalarda zaman aşımı nedeniyle düştü.
06:25Yerle bir olan ve hasar gören apartmanları yapan kişiler tespit edildi.
06:29Yapım hatalarından dolayı çöken binaların müteahhitlerine yaklaşık 2100 dava açıldı.
06:35Bu davaların 1800'ü hukuki borçlulardan dolayı cezasız sorumlulandı.
06:43Geriye kalan 300 davanın 110 kadarında ceza verildi.
06:47Birçoğu ertelenerek 7,5 yıllık zaman aşımı süreleri doldu ve düştü.
06:56Ceza aldığı bilinen tek isim müteahhit veri göçerdi.
06:5918 yıl 9 ay hapse mahkum edildi.
07:02Ancak bu cezanın sadece 7,5 yılını hapis yattı.
07:0513 Ağustos 2011'de tahliye edilen müteahhit inşaat ve ars ofisi şirketini yeniden açtı.
07:15Depremin Türkiye'nin sanayi bölgesi olan Marmara bölgesinde gerçekleşmesi Türk ekonomisine bir hale zorladı.
07:2117 Ağustos'un ardından deprem Türkiye'nin en önemli gündem maddesi haline geldi.
07:26Gerek deprem sonrası yardım ve kurtarma çalışmalarına kullanılmak,
07:29gerekse de depremin yarattığı ekonomik zararın etkilerini gidermek için bir dizi yasal düzenleme yürürlüğe koldu.
07:35Doğal afet sigortaları kuruma oluşturuldu.
07:37DASK sigortası zorunlu hale getirildi.
07:45Ama halen alınmayan tedbirler, aynı kalitede inşa edilen yapılar bölgede risk oluşturmaya,
07:51olası bir depremde binlerce kişinin hayatını tehdit etmeye devam ediyor.
07:55Yapılması gereken ise deprem gelmeden depreme hazır olmak.